Profielwerkstukwedstrijd
De NVLM organiseert de profielwerkstukwedstrijd voor HAVO- en VWO-leerlingen die een profielwerkstuk op basis van een maatschappijwetenschappelijk onderzoek hebben geschreven. Leerlingen krijgen een mooie prijs als hun profielwerkstuk van bijzondere kwaliteit is. Ieder jaar geeft de NVLM de prijsuitreiking feestelijk vorm, waarbij een prominent de prijs uitreikt. Er is een onafhankelijke jury die de stukken beoordeelt.
Hieronder de winnende werkstukken en de mening van de jury.
Winnaar HAVO 2026
Leerling: Leonie van den Burg van het Titus Brandsma College in Velp.
Begeleidend docent: Paola Dirks
Titel: ‘Onzichtbaar anders: Waarom neurodiversiteit bij meisjes vaak onopgemerkt blijft.’
In haar onderzoek benadert Leonie het onderwerp ‘neurodiversiteit’ niet slechts vanuit een biologisch perspectief, maar plaatst zij het ook in een maatschappelijk kader. Deze benadering leidt ertoe dat haar onderzoek goed aansluit bij het examenvak maatschappijwetenschappen. Leonie gebruikt een aantal concepten die bij maatschappijwetenschappen centraal staan, voor een analyse van verschillen tussen meisjes en jongens als het gaat om uitingen van neurodiversiteit. Concepten als instituties, socialisatie, maatschappelijke verwachtingen, identiteitsontwikkeling, genderstereotypen, macht, externaliserend en internaliserend gedrag, institutionele ongelijkheid en bias passeren de revue. De lezer krijgt een goed beeld van de maatschappelijke factoren die er toe leiden dat neurodiversiteit bij meisjes minder snel onderkend wordt, én van de gevolgen die dat heeft. Ten slotte schreef Leonie ook een handreiking die leraren kan helpen om hiervoor meer oog te hebben.
Eervolle vermelding HAVO 2026
Leerling: Niyah Zaalman van het Spinoza Lyceum Amsterdam
Begeleidend docent: Irene Brouwer.
Titel: ‘Maya en de magische spiegel’.
In dit profielwerkstuk stond de volgende vraag centraal: ‘Hoe kan ik met behulp van kunst en bestaande literatuur een kinderboek maken, waarin historische vrouwelijke rolmodellen kinderen kunnen inspireren om meer zelfvertrouwen te krijgen?’. Ze schreef op basis van haar onderzoek een kinderboek en maakte daarbij zelf illustraties. In het kader van haar werkstuk voor een van de kunstvakken, komen stereotypering, beeldvorming en identiteitsvorming aan bod. Ze staat stil bij emanciperende rolmodellen uit de westerse en niet-westerse geschiedenis. In de kunst die zij maakt (schrijven en illustreren van een kinderboek) neemt ze een maatschappijkritische houding aan en hiermee biedt ze jonge lezers een roldoorbrekend spannend verhaal.
Winnaars VWO 2026
Leerlingen: Benthe en Finn van de Rest, Sander Schouten en Charlotte de Joode van het Fortes Lyceum uit Gorinchem
Begeleidend docent: Felix van de Gein.
Titel: 'De ladder van stereotypen'
Met “De ladder van stereotypen: Is armoede een keuze?” hebben Benthe, Finn, Charlotte en Sander een indrukwekkend en origineel profielwerkstuk afgeleverd. De jury waardeert vooral de combinatie van een maatschappelijk relevant onderwerp, een sterke theoretische basis en een ambitieuze onderzoeksopzet. Het onderzoek verbindt op overtuigende wijze belangrijke maatschappijwetenschappelijke concepten, zoals sociale mobiliteit, meritocratie, socialisatie en de theorieën van Bourdieu, aan een actuele vraag over beeldvorming en kansenongelijkheid. De theoretische verdieping is sterk en wordt goed gekoppeld aan de praktijk. Daarnaast laat het werkstuk veel onderzoekend vermogen zien. De jury waardeert bovendien de kritische reflectie op de eigen methode en de beperkingen van het onderzoek waarbij het beeld overheerst van een uitzonderlijk grondig en zorgvuldig uitgevoerd onderzoek.
Winnaars 1 VWO 2025
NB: Vanwege te weinig indieningen is er dit jaar geen HAVO-prijs uitgereikt, maar zijn de twee prijzen beide naar VWO-leerlingen gegaan.
Leerlingen: Rhodé Bosch, Britt Timmer
Begeleidend docent: S. Lochtenberg
Titel: Kennis van de Nederlandse Maatschappij: slechts een toets of opstapje naar integratie?
Inhoud: Rhodé en Britt onderzochte in hoeverre het onderdeel ‘Kennis van de Nederlandse Maatschappij’ uit het inburgeringsexamen volgens betrokkenen aansluit op de vereisten voor een succesvolle integratie in de Nederlandse samenleving.
Uit het juryrapport: Een prettig geschreven en origineel profielwerkstuk, met een brede verzameling aan onderzoeksmethodes, gebruik van literatuur, interviews medewerkers en deelnemers en de enquête. Er is overduidelijk veel aandacht en liefde in het onderzoek gestoken.
Winnaars 2 VWO 2025
NB: Vanwege te weinig indieningen is er dit jaar geen HAVO-prijs uitgereikt, maar zijn de twee prijzen beide naar VWO-leerlingen gegaan.
Leerlingen: Elza Baan, Stefanie Kemp, Bartine Kruijmer
Begeleidend docent: E.G. Bosma
Titel: Kiezers in beweging: een analyse van de kiezersbewegingen van de ChristenUnie en SGP bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023
Inhoud: Elza, Stefanie en Bartine onderzochten welke kiezersbewegingen plaatsvonden bij de CU en SGP tussen de TK-verkiezingen van 2021 en 2023.
Uit het juryrapport: Belangrijke aspecten uit de politicologie werden besproken werden, in een uitzonderlijk goed geschreven profielwerkstuk, met een zeer stevige onderbouwing vanuit relevante literatuur. Goede kueze om bij lokale politici onderzoek te doen. De conclusie geeft gestructureerd, genuanceerd en weloverwogen antwoord op de onderzoeksvraag
Winnaars 2024 VWO
Leerlingen: Loïs van Lierop en Yuna Jansen
Begeleidend docent: Lars van der Bruggen
Titel: Meer dan een stereotype
Inhoud: Loïs en Yuna onderzochten hoe vrouwen in reclame worden gerepresenteerd en wat dat doet met de identiteitsontwikkelingen van jonge vrouwen.
Uit het juryrapport: In hun werkstuk Meer dan een stereotype hebben Loïs en Yuna een actueel thema met veel relevantie weergegeven. Daarbij is de theorie die ze hebben geleerd bij maatschappijwetenschappen duidelijk zichtbaar gemaakt. Ze hebben hun onderzoeksresultaten met een duidelijk thema verwerkt tot een goed afgebakend profielwerkstuk. Een bijzondere aanpak is het proefondervindelijk onderzoek onder basisschoolkinderen dat interessante resultaten oplevert, een experiment waar goed over nagedacht is.
Winnaar 2024 HAVO
Leerling: Noor Anker
Begeleidend docent: Madelijne Koender
Titel: Idolen: De krachtige invloed op jonge geesten in Nederland
Inhoud: Noor onderzocht of idolen van invloed zijn op de opvattingen van leerlingen. De uitkomst is een verrassing...
Juryrapport: Noor koppelt op knappe wijze mediatheorieën aan mogelijke factoren die invloed hebben én aan de gevolgen daarvan op jongeren tussen 15 en 25 jaar.
Winnaars 2023 VWO
Leerlingen: Lara Löwinger, Ronja Hartman
Begeleidend docent: Wessel Smit
Titel: Hoe politieke partijen de kiezer soms uit het oog verloren in hun verkiezingscampagnes
Inhoud: Lara en Ronja interviewden bij politieke campages betrokken mensen om zo te onderzoeken of juist deze campagnes van deze partijen bijdragen aan minder vetrouwen in de politiek.
Juryrapport: Een zeer gefundereerd en theoretisch goed onderbouwd stuk, waarbij de Lara en Ronja een bewonderenswaardige onderzoeksgroep wisten te benaderen, waaronder landelijke politici. Relevant onderwerp.
Winnaars 2023 HAVO
Leerlingen: Vera Troost en Nova Meijer
Begeleidend docent: Annet van de Zandt
Titel: Armoede kan ook jou overkomen
Inhoud: Vera en Nova laten zien dat armoede niet alleen een kwestie is van individuele keuzes, maar zeker ook van sociale factoren. Zij onderzoeken dit vooral in de gemeente Goeree-Overflakkee, door naar hulpverlenende te kijken.
Juryrapport: Van alle HAVO-stukken onderscheidde dit stuk zich door de sociaal-wetenschappelijke benadering van een vraagstuk. Knap werk, bij elkaar gebracht in een heel leesbaar stuk.
Winnaars 2022
De eervolle vermelding 2022
Leerling: Zara Nijzink-Laurie
Begeleidend docent: Henri van Nispen
Titel: What schoolgirls think of the menstrual cup
Inhoud: De menstruatiecup is een alternatief voor maandverband of tampons. Zara heeft onderzocht of dit ge-bruikt wordt, zowel in Nederland als in Zuid-Afrika, en hoe dat gewaardeerd wordt door de gebruikers.
Uit het juryrapport: Complimenten voor de onderzoeksopzet, die is universiteitswaardig. En geheel in het Engels. Het gebruikmaken van het specifieke perspectief van maatschappijleer en maatschappelijk wetenschappen (dus de sociaal-wetenschappelijke blik) zou met het oog op het huidige examenprogramma sterker naar voren kunnen komen. Daarom wel een zeer verdiende vermelding, maar geen eerste prijs.
Eerste prijs VWO 2022
Leerling: Maria Daniljan
Begeleidend docent: Annet van der Zandt
Titel: Parasociale relaties en het tienerbrein
Inhoud: parasociale relaties zijn eenzijdige relaties die mensen met mensen aangaan die zo nooit echt zullen ken-nen, denk aan mediapersoonlijkheden (b.v. een popartiest). Mari onderzocht zowel kwalitatief als kwantitatief welke effecten deze relaties hebben en kwam tot de genuanceerde conclusie dat die effecten negatief kunnen zijn (negatieve zelfperceptie, agressiviteit), naast enkele positieve effecten.
Uit het juryrapport: Een superknap werkstuk, echt maatschappijwetenschappen in opzet en structuur, dus vanuit een duidelijke sociaal-wetenschappelijke invalshoek.
Eerste prijs HAVO 2022
Leerling: Vera Vroegindeweij en Bente Kik
Begeleidend docent: Annet van der Zandt
Titel: Verschillen in jeugdculturen in de jaren 60 en de huidige tijd
Inhoud: Een onderzoek over de verschillen tussen jeugdculturen in de jaren 60 en de huidige tijd tussen Goeree-Overflakkee en Rotterdam.
Uit het juryrapport: Een echt werkstuk maatschappijwetenschappen dat uitstekend past bij het eindexamenprogramma. Dit bleek voor veel inzendingen moeilijk, maar deze inzending is daar zeker in geslaagd.
Winnaars 2021
Eerste prijs VWO
Titel: De leeftijd van Eenzaamheid (officieel)
Leerlingen: Elf van Dijk & Ilse Hoogveld
Eerste prijs HAVO
Titel: Het lerarentekort
Leerling: Eva Duisterwinkel
Winnaar 2020
Eerste prijs VWO
Titel: Wat een geluk, prestatiedruk
Leerlingen: Anne Hopmans & Judith de Groot
Eerste prijs HAVO
Titel: Tolerantie, waar leggen wij de grens?
Leerling: Maria Daniljan
Verslag uitreiking Profielwerkstukprijs 2020
Afgelopen jaar was een bijzonder jaar bij de profielwerkstukwedstrijd van de NVLM. Vanuit de havo hadden we 6 inzendingen en vanuit het vwo maar liefst 25 inzendingen. We hopen volgend schooljaar de aantallen te verdubbelen. Dus stuur de topstukken volgend schooljaar allemaal in!
De kwaliteit van de inzendingen was hoog en uiteindelijk waren er drie winnaars. Een havo leerling en twee vwo leerlingen. In onderstaande juryrapporten kunnen jullie de overwegingen van onze geweldige jury lezen. Zij hebben zich in de profielwerkstukken verdiept en online over vergaderd.
Bijzonder was de huldiging van de winnaars in corona-tijd. Na overleg met dhr. Bisschop (Tweede Kamerlid van de SGP) en Marcel Mooijman (voorzitter NVLM) werd het een online video-chat. Deze is als erg apart en leuk ervaren. De leerlingen mogen in ieder geval zodra het Binnenhof weer opengaat, als nog op bezoek bij Dhr. Bisschop. Naast deze video-meeting hebben de winnaars een tablet en oorkonde ontvangen per post. De prijs werd mogelijk gemaakt door: Radboud Universiteit Nijmegen, Universiteit Leiden en Iclon, Universiteit Utrecht en Fontys Lerarenopleiding Tilburg! Heel veel dank hiervoor.
Voorbeeldwerkstukken
Neem contact op met het bestuur om een van deze stukken in te zien:
Kwajongens en prinsesjes - Invloed van seksetypering bij wangedrag in de klas (vwo)
Groepsdruk onder adolescenten (havo)
Trial by Media. De invloed van de media op de rechterlijke macht in Nederland. (havo)
Think out of the Box. Vooroordelen en sociale categorisatie.(vwo)
Indoctrinatie als democratische deugd. Een filosofisch pleidooi voor politieke stellingname en het weigeren van neutraliteit binnen het onderwijs. (vwo)
Actie reactie: een onderzoek naar de reactie van jongeren van 12 tot 18 jaar op gewelddadige televisie (vwo)
Het conflict tussen Rusland en de Oekraïne. (havo)
Wie dit leest, krijgt 50 cent (vwo)
Obesitas (havo)
De Europese Grondwet. De redenen achter het 'nee' van Nederland (vwo)
De Verklaring Omtrent het Gedrag (vwo)
Hoe heeft de hype rondom Project X in Haren kunnen ontstaan? (havo)
Theorieën getoetst (vwo)
Deel 1: The Wire in Nederland? (havo)
Deel 2: Damsco - scenario (havo)