Maatschappijleer
Maatschappijleer is een verplicht vak in de bovenbouw van vmbo, havo en vwo, dus voor alle profielen. Het vak wordt afgesloten met een schoolexamen. Op havo en vwo is het cijfer voor maatschappijleer onderdeel van het zogenoemde 'combinatiecijfer'. Voor vmbo-leerlingen telt het cijfer voor maatschappijleer wel zelfstandig mee in de slaagzakregeling.
Het aantal lesuren is niet voorgeschreven. In havo en vwo moeten leerlingen 120 studielasturen aan het vak besteden. De examenprogramma's voor het vmbo zijn gebaseerd op twee lesuren per week gedurende een volledig leerjaar (dus geen examenjaar). Ook op havo en vwo krijgen de meeste leerlingen gedurende een volledig schooljaar twee lesuren per week maatschappijleer, meestal in de vierde klas.
Actuele ontwikkelingen
Onder begeleiding van de SLO heeft de vakvernieuwingscommissie maatschappijleer gewerkt aan de herziening van het programma van het vak maatschappijleer voor vmbo, havo en vwo. In schooljaar 2025-2026 zijn de conceptexamenprogramma's met leerlingen, leraren en schoolleiders getest op bruikbaarheid en haalbaarheid. Informatie over de voortgang vind je hier: http://actualisatieml.nl/maatschappijleer. Bekijk hier de (concept-)examenprogramma's maatschappijleer. Maatschappijleer gaat een belangrijker plek (meer '"ontwerpruimte") krijgen in het curriculum van de bovenbouw. Lees daarover meer in de documentatie voor leden over de extra ontwerpruimte en wat dit betekent voor de lessentabel.
De vakvernieuwingscommissie heeft geadviseerd maatschappijleer op havo/vwo uit het combinatiecijfer te halen, zodat het zelfstandig meetelt in de slaagzakregeling. Voor de middellange termijn adviseert de commissie invoering van een centraal examen voor maatschappijleer.
De definitieve conceptexamenprogramma’s maatschappijleer levert SLO uiterlijk op 1 september 2026 op aan het ministerie van OCW. Het ministerie van OCW legt ze daarna vast in een ministeriële regeling. Scholen kunnen vanaf september 2026 al aan de slag met inhouden uit de nieuwe programma’s. Beoogde invoering in leerjaar 3 vmbo en leerjaar 4 havo-vwo is schooljaar 2028-2029.