Burgerschap in het vo
Sinds 1 augustus 2021 moeten scholen voldoen aan een aantal nieuwe wettelijke eisen als het gaat om hun burgerschapsonderwijs. In de Wet op het Voortgezet Onderwijs is in Artikel 17 de burgerschapsopdracht als volgt vastgelegd:
- Het onderwijs bevordert actief burgerschap en sociale cohesie op doelgerichte en samenhangende wijze, waarbij het onderwijs zich in ieder geval herkenbaar richt op:
a. het bijbrengen van respect voor en kennis van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat, zoals verankerd in de Grondwet, en de universeel geldende fundamentele rechten en vrijheden van de mens, en het handelen naar deze basiswaarden op school;
b. het ontwikkelen van de sociale en maatschappelijke competenties die de leerling in staat stellen deel uit te maken van en bij te dragen aan de pluriforme, democratische Nederlandse samenleving; en
c. het bijbrengen van kennis over en respect voor verschillen in godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, afkomst, geslacht, handicap of seksuele gerichtheid alsmede de waarde dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden. - Het bevoegd gezag draagt zorg voor een schoolcultuur die in overeenstemming is met de waarden, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, creëert een omgeving waarin leerlingen worden gestimuleerd actief te oefenen met de omgang met en het handelen naar deze waarden en draagt voorts zorg voor een omgeving waarin leerlingen en personeel zich veilig en geaccepteerd weten, ongeacht de in het eerste lid, onder c, genoemde verschillen.
Scholen kunnen ieder op hun eigen manier invulling blijven geven aan de nieuwe wettelijke burgerschapsopdracht. En hoewel inhouden van de burgerschapsopdracht nauw aansluiten bij kennis, vaardigheden en attituden die worden aangeleerd bij het vak maatschappijleer, is het evident dat de burgerschapsopdracht veel breder is en moet zijn dan alleen het vak maatschappijleer. Burgerschap is een verantwoordelijkheid voor de hele school, en moet zich niet beperken tot een jaar maatschappijleer in de bovenbouw. Lees meer over de wettelijke burgerschapsopdracht op de website van het Expertisepunt Burgerschap.
Actuele ontwikkelingen
De overheid bevordert burgerschapsonderwijs ook door het curriculum aan te passen. Voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs zijn (concept-)kerndoelen voor het leergebied burgerschap ontwikkeld. Deze vind je op de website van SLO. De kerndoelen treden naar verwachting in werking in augustus 2027. Ook in de bovenbouw zal meer aandacht voor burgerschap komen. Dat gebeurt onder meer in de nieuwe examenprogramma's voor maatschappijleer.